Geplaatst in Dagelijkse leven, In het nieuws, Klanten???

Kringloop; van waardeloos naar waardevol

upcycling

In mijn vorige blog had ik een kijktip voor deze Kerstdagen; ‘De kracht van de kringloopwinkel’. Inmiddels zijn er drie van de vijf afleveringen uitgezonden. Wat is me tot nu toe opgevallen?

Het tijdstip van uitzenden, de kerstperiode, was natuurlijk niet geheel toevallig gekozen, want de hele serie ademde de kerstgedachte uit; warmte, medemenselijkheid, noem het maar op. Je zag dat bij de verhalen van alle mensen die ze volgen.

Hoger opgeleiden

Wat me nog sterker dan vorige keer opviel, was dat je veel hoger opgeleiden (onder andere een meubelmaker op luxe jachten, een stylist, een leidinggevende van een drukkerij en een ICT’er) zag die na burnout of andere gezondheidsklachten via de kringloopwinkel weer hun leven op de rit probeerden te krijgen. Jarenlang waren ze stuk voor stuk alleen maar met werk bezig geweest. En opeens kwamen ze de man (of kan ik tegenwoordig beter mens zeggen?) met de hamer tegen.

Lusteloos, angstaanvallen, wat doe ik nog hier, het ‘is dit alles’ gevoel etc. Het voortdurende gejaag had ze helemaal gesloopt. Juist het vrije, het niet moeten maar mogen bij de meeste kringloopwinkels gaf ze weer hun gevoel voor eigenwaarde terug. En de ruimte om in hun eigen tempo te ontdekken wat ze nu echt leuk vonden, waar ze nu eigenlijk echt gelukkig van werden.

Voorkomen is beter dan genezen

Wellicht een ideetje voor bedrijven om daar eens een tijdje mee te draaien en te kijken waarom mensen daar weer helemaal opbloeien, en dan kritisch naar de eigen organisatie te kijken. Wat kunnen ze ervan leren en hoe kunnen ze voorkomen dat mensen opgebrand raken. En dan komt het er ongetwijfeld op neer dat er ook in bedrijven behoefte is aan meer warmte, aan mensen weer het gevoel te geven dat ze waardevol bezig zijn. Dat ze gewaardeerd worden. Bepaald geen rocketscience zou je zeggen

Dat terugkrijgen van (eigen)waarde was eigenlijk de rode draad van de hele serie. Of het nu bij de mensen was die daar werkten of bij de producten die daar lagen. Want ook bij de goederen zag je dat het upcyclen een enorme vlucht heeft genomen.

Upcyclen

Waar jarenlang kringloopwinkels als een soort van dumpplaats dienden van overbodige spullen zag je dat ze daar nu ook tegen grenzen opliepen van de hoeveelheid spullen die ze konden opvangen. Trends volgen elkaar steeds sneller op en dus worden kringloopwinkels steeds vaker overstroomd met uit de mode geraakte spullen.

Om daar iets tegen te doen, is het toverwoord nu upcyclen, oftewel waardevolle spullen maken van op het eerste gezicht ‘waardeloze’ spullen. Bij de kringloopwinkels die gevolgd werden gebeurde dat steeds weer op een andere manier.

Zo had een kringloopcentrum in Amersfoort onder de bezielende leiding van een fantastisch lieve vrouw een heel team mensen dat oude kleding, gordijnen en andere materialen wist om te toveren in trendy tassen, nieuwe kleding en nog veel meer.

Bij een andere winkel zaagden ze ‘waardeloze’ pallets in latjes en van die latjes maakten ze de mooiste meubelstukken.

Een andere kringloopwinkel gooide het weer over een andere boeg; daar hadden ze een wasserij en verstelservice voor kleding. Koop je daar kleding dan is ie gewassen en kun je het eventueel meteen geheel op maat laten maken.

De kringloopwinkel in Leeuwarden (of recycleboulevard zoals ze dat daar noemden) hanteerde weer een andere aanpak; zij schakelde de hulp in van de Hogeschool Leeuwarden. Studenten productdesign gingen daar onder andere aan de slag met de berg aan kasten die daar in het magazijn stond. Afzonderlijk waren die kasten onverkoopbaar, maar door ze te verven en ze samen te voegen ontstonden hele trendy kastenwanden.

Studio Hergebruik

Al met al drie erg leuke afleveringen, benieuwd wat er nog langs komt! Dat upcyclen deed me trouwens terugdenken aan een winkel, Studio Hergebruik, die een jaar of 15 geleden toen ik nog in Rotterdam woonde, op de Coolsingel zat. Het woord upcyclen was toen nog een onbekend begrip, maar daar wisten ze toen al van zogenaamd waardeloos spul nieuwe spullen te maken. Fruitschalen van oude lp’s, memoboekjes met een voorkant van oude cd’s, en nog veel meer. Ik heb daar toen heel wat verjaardagscadeaus etc gekocht.

Ook heb ik daar mijn voorliefde voor tassen (ach ja, ook een man heeft toch een tas/messengerbag nodig?) van weggegooid materiaal ontwikkeld. Ze hadden daar toen tassen van Freitag, gemaakt van vrachtwagenzeil. Inmiddels heb ik andere merken ontdekt (o.a. Feuerwear en Schmugglershop) en bestaat mijn huidige tas onder andere uit hergebruikte brandweerslangen, autogordels en koffiebalen.

Update 27 december

Inmiddels zijn alle afleveringen geweest, een hele mooie warme serie. Eigenlijk zou deze serie verplichte kost moeten zijn bij managementtrainingen…

Geplaatst in Dagelijkse leven, In het nieuws, Klanten???

Kijktip voor deze Kerst; ‘de kracht van van de kringloopwinkel’

kringloop2

Twee jaar terug had je met kerst bij de VPRO de serie ‘het succes van de kringloopwinkel. Een meer dan boeiende serie waarin het reilen en zeilen van een aantal kringloopwinkels, het personeel en de klanten werd gevolgd. De successen, maar op het laatst ook de gevaren.

Doordat gemeenten om financiële redenen minder mensen voor werk doorverwezen naar het kringloopcentrum, moest het werk door minder mensen gedaan worden. En dus deed ook daar het toverwoord efficiency haar intrede en werd er zelfs bij een van die kringloopwinkels zo’n LEAN-mannetje ingehuurd die alles wel even kwam doorlichten. Gevolg daarvan was dat het sociale aspect van de kringloopwinkel daar steeds verder naar de achtergrond verdween.

In een blogpost schreef ik toen dat ik hoopte dat er over een jaar of vijf een nieuwe serie kwam om te kijken hoe het nu met de kringloopwinkels stond.

Die vijf jaar zijn er uiteindelijk twee geworden want deze week wordt het vervolg op die serie uitgezonden; ‘De kracht van de kringloopwinkel‘. Ik ga zeker kijken want in die twee jaar is er rondom kringloopwinkels het nodige veranderd. Aan de ene kant ten goede, want het imago is sterk verbeterd en niemand kijkt meer vreemd op als je zegt dat je iets bij een kringloopwinkel hebt gekocht. Maar daardoor zijn er ook de nodige goudzoekers verschenen die met een kringloopwinkel snel geld proberen te verdienen, en dat sociale aspect maar onnodige ballast vinden.

Maar ik laat me verrassen, benieuwd wat ik deze weke allemaal te zien krijg.

Geplaatst in Dagelijkse leven, In het nieuws, Klanten???

Het succes van de kringloopwinkel; van sociaal vangnet naar doorschuifluik?

kringloop

Waarschijnlijk niet geheel toevallig gekozen werd in de kerstweek de meer dan boeiende docureeks van de VPRO: ‘het succes van de kringloopwinkel’ uitgezonden.
In vijf afleveringen werd het reilen en zeilen van een aantal kringloopwinkels gevolgd. Welke mensen werken er, waarom werken ze er, wat is hun verhaal, welke klanten komen er en ook de waanzin van wat er allemaal wordt weggegooid.

Helaas geen typisch feelgood kerstverhaal, want op het laatst doemde ook een grote bedreiging voor het voortbestaan van de kringloopwinkels op. Het schetste ook heel treffend de wegwerpmaatschappij van tegenwoordig.

Succes
Je zag heel mooi dat het succes van die kringloopwinkels vier kanten uitwerkt. Je kunt er je overtollige spullen kwijt en je kunt er voor erg weinig geld spullen kopen. Daarnaast wordt de afvalberg drastisch beperkt doordat zogenaamd overbodige spullen een tweede leven krijgen. Bovendien krijgen mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt de kans zinvol bezig te zijn en hierdoor zichzelf te (her)ontdekken.

Sociale aspect
Vooral dat laatste, het sociale aspect, zag je als een rode draad door alle afleveringen heen. Niet alle goederen krijgen daar een tweede kans, ook mensen krijgen er een tweede, derde en soms vierde kans. Bij een ‘gewoon’ bedrijf gaat een sollicitatieprocedure om het laten afvallen van de minst geschikte kandidaten, om zodoende uiteindelijk uit te komen bij de meest geschikte kandidaat, bij een kringloopwinkel draaien ze dat om.

Daar kijken ze niet naar de meest geschikte kandidaat, maar kijken ze bij mensen die zich aanmelden, of die instanties bij ze aandragen, welke zinnige bijdrage diegene aan de kringloopwinkel kan leveren.

Verslaafden die tijdens een afkicktraject bij een terugval niet meteen de deur werd gewezen, maar die voortdurend werd duidelijk gemaakt dat ze niet bang hoefden te zijn het sociale vangnet dat de kringloopwinkel voor velen is, kwijt te raken na een misstap.

Burnout
Niet efficiency maar het sociale aspect staat bij kringloopwinkels centraal. Wellicht dat daarom ook mensen die kampen met een burnout zich daar zo thuis voelen. Ver weg van de voortdurende druk in het reguliere werk, weg van de systemen die er op uit zijn om een organisatie voortdurend nog verder uit te persen op zoek naar nog een paar procent extra efficiency, maar die het menselijke aspect steeds meer naar de achtergrond laten verschuiven. Met als gevolg dat mensen steeds verder afdrijven van wie ze echt zijn, wat ze echt willen, tot ze op een punt komen dat ze zichzelf tegenkomen en ze als een zombie thuis zitten.

Mooi om te zien hoe iemand die met een burnout kampte, door het werk in de kringloopwinkel stapje voor stapje zichzelf terugvond, terugvond wat ze zelf echt wilde, waar ze echt gelukkig van werd.

Sprookjes bestaan niet
Het leek bijna een soort van sprookje, maar dat sprookjes niet bestaan, zag je in de laatste aflevering. Toen werd zichtbaar waar nieuwe sociale wetgeving in sommige gemeenten toe kan leiden voor wat betreft het sociale aspect van de kringloopwinkels.

LEAN
Doordat sommigen gemeenten om financiële redenen minder mensen voor werk doorverwijzen naar het kringloopcentrum, moet het werk dat daar ligt door minder mensen gedaan worden. En dus deed ook daar het toverwoord efficiency haar intrede en werd bij een van de kringloopwinkels die werd gevolgd een LEAN-adviseur ingehuurd die alles wel even kwam doorlichten.

En wat straalde de zelfvoldaanheid uit zijn hele houding; wat was hij er trots op dat hij dat inefficiënte zooitje veel efficiënter wist te maken. Weg met het eindeloze geknutsel en geploeter om kapotte spullen nog te repareren; spullen moesten zo snel mogelijk vanuit de tas van de aanbieder in de winkel verschijnen. Spullen die tijd zouden vergen om er nog iets goeds van te maken verdwenen in de afvalbak.

Productie draaien daar ging het hem om; de buitenbeentjes die er waren, die vond hij maar niets want die pasten niet in de voor hem heilige modellen. Met veel pijn en moeite wist de bedrijfsleidster voor hen nog een uitzonderingspositie te maken. Je merkte duidelijk aan vrijwel al het personeel dat het plezier, de waardering van het mogen zijn wie ze zijn en het gevoel van veiligheid dat die winkel zo kenmerkte was verdwenen.

Vijf jaar later
Ik ben benieuwd wat er, als er over zeg een jaar of vijf weer een soortgelijke documentaire wordt gemaakt, nog over is van het sociale aspect van de huidige kringloopwinkels. Zijn ze nog steeds dat sociale vangnet, of zijn ze omgevormd tot een veredeld doorschuifluik voor goederen?